Novus Cursus: Salutatio

Comezamos un novo Curso coa ledicia de contar cun bo número de matriculados en Latín e en Grego, sobre todo en 1º de Bacharelato (22 e 20 rapaces, respectivamente). Isto aporta unha dose de ilusión que sempre é benvida á hora de retomar o labor docente.

Nesta primeira entrada do ano académico vou recomendar a lectura dun libro: Roma, de Steven Saylor.

Pode que a súa extensión (máis de 800 páxinas) bote para atrás a máis dun posible lector, pero neste caso a prevención está inxustificada: é un modelo de como se debe escribir unha novela historica. Saylor toma feitos documentados da Historia de Roma para construír unha ficción na que unha familia vai percorrendo todos os séculos da Antiga Roma, desde antes da fundación da cidade, ata a chegada do primeiro Emperador, César Octavio Augusto.

Admito, iso si, que a lectura se fai máis agradable con certos coñecementos da Historia de Roma, pois así percibimos a habilidade do autor para enxertar ficción con testemuño histórico.

Dádelle unha oportunidade e seguro que non vos ha defraudar.

 

Polo demais,

FORTVNA MINERVAQVE VOBIS ADSINT!

ROMANAE QVAESTIONES IX (MMXIII/MMXIV)

Xa remata o curso, e con el as oportunidades para aumentar ata nun punto a nota final do trimestre.

Nerea, Gemma e Sabela (1º BAC), e tamén Clara e Leti (2º BAC), seguiron este consello o mes pasado, e agardemos que se sume máis xente a respostar estas novas questiones:

I. O día 1 deste mes, hai 2.401 anos, inaugurouse un templo en Roma na honra de certo deus, por ter axudado ó exército na súa loita contra uns inimigos que pouco tempo antes saquearan Roma. A que deus se dedicou ese edificio relixioso e a que inimigos nos referimos?

II. O mesmo día, 42 anos máis tarde, inaugurouse outro templo. Nesta ocasión, certo militar romano prometera a unha deusa que se lle construiría o edificio en agradecemento á axuda que ela prestara contra os mesmos inimigos mencionados na quaestio anterior. De que militar e deusa falamos, e en que consistíu a axuda dela?

III. O 2 de xuño, 842 anos despois do acontecemento mencionado na primeira pregunta, Roma era saqueada durante 14 días por soldados dun pobo bárbaro. Como se chamaba ese pobo e quen era o seu líder?

Carmen: Dejadme que os enseñe el Griego

Los profesores de Latín también damos Griego, en muchas ocasiones. Yo solo llevo dos años enseñando la lengua de Homero, pero como mi afición por la Música es muy poderosa, se me ha ocurrido que las declinaciones griegas también pueden, al igual que las latinas, enseñarse con ritmo y melodía.

Aquí os dejo este divertimento, con mis fantásticos alumnos de 2º de Bachillerato:

Liber: "Roma y los bárbaros. Una historia alternativa", de Terry Jones y Alan Ereira

Os que temos La vida de Brian (Life Of Brian, Terry Jones, 1979) como unha das nosas películas de cabeceira, admiramos a Terry Jones, unha das mentes pensantes do glorioso grupo cómico Monty Python. 

Na devandita película, aparte de dun humor por veces delirante, podemos disfrutar da súa intelixente sátira sobre a problemática que, a ollos do século XX, afecta ós procesos colonizadores, nos que a Civilización Occidental é abondosa.

No libro que agora comento, a perspectiva de Terry Jones vai un chisco máis aló, poñéndose de parte sempre dos pobos colonizados por Roma e, en xeral, de todos aqueles ós que os romanos chamaban, xenericamente, bárbaros.

É certo que co triunfo de Roma houbo moitos aspectos de diversas culturas que quedaron esquecidos, mais o libro está escrito nun tono de amargo salaio por esas perdas, e de censura -en ocasións moi agre- da conducta dos romanos como conquistadores. A min parécenme esaxerados estes puntos de vista, e por dúas razóns:

     a) Os pobos conquistados teñen sido sempre obxecto de dominación, e na maioría dos casos moitos elementos da súa forma de vida desparecen. Isto non ten variado ó longo da Historia humana, e só nos séculos XIX-XX-XXI ten aparecido o -lexítimo e recomendable- interese pola conservación. Os romanos non foron diferentes neste aspecto a outros conquistadores, pero si é certo que foron máis respetuosos coas particularidades locais que outros: non impuxeron a sangue e fogo a súa lingua ou relixión, por exemplo; máis ben entraron en relación coas clases dominantes dos pobos vencidos, que sentiron como un beneficio aceptar as servidumes económicas romanas para progresar socialmente, sobre todo porque eles tamén tiraban proveito. As clases inferiores, malia levar, como case sempre, a peor parte, seguiron o camiño marcado polos que dominaban.
     b) A conquista romana non foi sen violencia, mais o Mundo Antigo era un mundo violento, dentro e fóra dos límites do Imperio. Se os romanos se impuxeron foi debido a un cúmulo de factores, entre os que non se contaba o seren máis violentos que os demais; si foron máis organizados e eficaces. Para ben e para mal, o noso mundo actual ten que ver con eles moito máis do que pensamos, como desde este blog intentamos tramsmitir hai xa algún tempo.

Con todo, o libro paga a pena.

ROMANAE QVAESTIONES VIII (MMXIII-MMXIV)

Un mes máis (e xa só quedan dous para que remate o curso), ofrecemos neste blog a posibilidade de sumar ata 0,33 puntos á nota final do trimestre (para os de 2º BAC ata 0,66 puntos, xa que o seu Curso remata neste mes de maio.

Noraboa a Nerea, Gemma e Sabela (1º BAC), e tamén Clara e Leti (2º BAC), por ter respostado correctamente ás quaestiones do mes anterior.

Velaquí as preguntas deste mes:

I. O 1 deste mes morría, hai 1.606 anos, o primeiro Emperador da parte oriental do Imperio Romano, logo da súa división definitiva en dous sectores. A parte occidental estaba gobernada polo seu irmán, e o artífice da separación fora o seu pai. De que tres emperadores estamos a falar e en que ano se producíu a división do Imperio?

II. Cada 1 de maio os romanos celebraban unhas festas relixiosas na honra dunhas divinidades que eran veneradas en cada casa, e tamén se consideraban protectores de toda a cidade, e nomeadamente das súas murallas. Tiñan un altar público no outeiro do Palatino. Como se chamaban estes deuses?

III. O 2 de maio, 335 anos antes da morte referida na primeira quaestio, cedía a resistencia dunha cidade xudea na que se refuxiaran os derradeiros superviventes dunha rebelión contra Roma. Certo historiador, medio romano e medio xudeu, cóntanos que logo de seis meses de asedio, os habitantes da cidade prefiriron a morte á rendición: dez homes encargáronse de matar os seus compatriotas, antes de matárense eles mesmos (só quedaron dúas mulleres e cinco nenos). De que cidade estamos a falar e que historiador nos transmitíu eses feitos?

 

ROMANAE QVAESTIONES VII (MMXIII-MMXIV)

O pasado mes de marzo conseguiron os 0'33 puntos Nerea, Gemma e Saray (1º BAC), e tamén Paty, Clara e Leti (2º BAC).

Para elas e para todos os demais, velaquí a sétima ocasión de sumar décimas á súa nota final de trimestre, que será o derradeiro deste curso.

I. O 4 de abril de hai 1.826 anos nacía en Lyon un Emperador que, nada máis suceder ó seu pai, ordenou o asasinato do seu propio irmán, que fora nomeado co-Emperador. Aparte disto, pasou á historia pola construcción dunhas enormes Termas en Roma, e tamén por extender a cidadanía romana a todos os habitantes masculinos libres do Imperio. Quen era este Emperador, e como se chamaban o seu pai e o seu irmán?

II. Cada 4 de abril, e durante 7 días, os romanos celebraban unhas festas na honra de certa deusa, na que os seus sacerdotes levaban a súa imaxe en procesión polas rúas da cidade; ía sentada nun carro tirado por leóns, ó son de címbalos, flautas e tambores, e no medio de estridentes alaridos. Eran típicos destas festividades tamén os espectáculos teatrais. De que deusa estamos a falar, onde tiña o seu templo en Roma, como se chamaban estas festas e con que nome eran coñecidos os seus sacerdotes?

III. 214 anos despois do nacemento mencionado na primeira quaestio, un xeneral romano vencía a un rei visigodo, que en tempos fora aliado do Imperio Romano. Como resultado da batalla, a muller e os fillos do rei xermánico foron feitos prisioneiros. Cómpre averiguar o nome do xeneral romano, o do rei visigodo, e o da batalla.

ROMANAE QVAESTIONES VI (MMXIII-MMXIV)

Rematou o chuviñoso mes de febreiro, e no medio das augas algunhas alumnas (ningún alumno) foron quen de nadar para chegar á beira dos 0,33 puntos que se outorgan cada mes por respostar correctamente ás preguntas que aparecen neste blog. Foron Nerea, Gemma e Sabela, de 1º BAC; e máis Paty, Clara e Leti (esta só cun 0,22, que tamén suma), de 2º BAC.

Para elas e para todos os demais, velaquí as quaestiones deste mes de marzo:

 

O 1 de marzo de hai 1.976 ou 1.973 anos (no hai acordo na data) nacía en certa vila hispana un poeta romano que obtivo moita sona pola súa habilidade para a composición de poemas moi breves de contido satírico. De que poeta falamos e en que vila naceu?

Cada 1 de marzo os romanos celebraban unha festa na honra das mulleres casadas. Elas acudían ó templo de certa deusa (situado no outeiro do Esquilino) que protexese os seus matrimonios e os seus futuros embarazos (e partos). A que festa aludimos, que deusa era venerada nelas e con que palabra nos referimos en latín ás mulleres casadas

O 6 de febreiro de hai 2.026 anos certo persoeiro romano recibía o máis alto título da relixión romana. A partir del, todos os Emperadores incluirían ese título entre os seus, e hoxendía aínda existe un gobernante que o posúe, por telo herdado da Antiga Roma. De que título se trata, que gobernante actual aínda o ostenta e a que persoeiro romano aludimos?