ROMANAE QVAESTIONES I (MMXVIII-MMXIX)

Co inicio do mes de outubro arranca tamén a serie de oportunidades para engadir ata un punto á nota final do trimestre. Para conseguilo, hai que ir contestando regularmente as preguntas que, a principios de cada mes, aparecerán neste blog.

E comezamos:

I. Hai 1.988 anos, o 18 de outubro, un alto cargo do goberno imperial romano era condenado a morte e executado por orde do Senado. Este persoeiro fora da máxima confianza de certo Εmperador, ata que este decidiu retirarlla, nun intento de desligarse da impopularidade de moitas das súas accións. Como se chamaban o persoeiro e o Emperador?

II. Dous anos despois, o mesmo día, morría tamén unha muller da familia imperial romana. Disque o Emperador (o mesmo da quaestio anterior) a obrigou a deixarse morrer de inanición: era a súa sobriña política(ó mesmo tempo que filla da súa segunda esposa con outro home), e tamén nai do Emperador que o sucedería. Se desenlías ben todo isto, atoparás o nome desta muller e tamén do seu fillo.

III. O derradeiro Emperador da dinastía da que falabamos nas dúas quaestiones anteriores decidíu que cada 18 de outubro se celebraría unha festa relixiosa na honra de certa deusa, para conmemorar o aniversario da súa maioría de idade. De que Emperador falamos e a que deusa se veneraba ese día?

Initium Cursus MMXVIII-MMXIX

 

Un novo curso comeza e aquí seguimos, intentando complementar desde este blog a nosa actividade docente, ó tempo que lle damos difusión.

Como cada ano, ademais das sesións presenciais, contamos cun espazo para as materias do noso Departamento na Aula Virtual do IES Fontexería. Por outra banda, seguiremos publicando cada mes as Romanae Quaestiones (que dan opción de aumentar ata nun punto a nota final de cada trimestre). Tamén, en fin, aproveitamos esta fiestra á rede para comentar algunhas publicacións ou sitios web que nos parecen interesantes para o alumnado da materia de Latín (4º ESO e máis 1º e 2º BAC), e mesmo para o público en xeral.

ROMANAE QVAESTIONES IX (MMXVII-MMXVIII)

Estamos no final de curso, e esta ocasión de incrementar a nota final do derradeiro trimestre atingue só ó alumnado de Latín de 4º ESO e 1º BAC, pois o de 2º BAC rematou xa as clases.

É o momento de poñerlle un bo colofón ó curso atopando a solución a estas tres quaestiones:

I. O 23 de xuño, hai 1.939 anos, morría en Roma un Emperador que chegara ó poder logo dun ano de guerra civil e no que se sucederan nada menos que catro máximos gobernantes. Formado como militar, gobernou con suavidade e colaborando co Senado; ademais, baixo o seu mando comezou a construcción dun importante edificio destinado a espectáculos públicos, que aínda se pode ver hoxe en Roma. Como se chamaba este Emperador e cales foron, segundo a tradición, as súas derradeiras palabras?

II. Cada 5 anos, o 25 de xuño comezaba en Roma a celebración duns xogos sagrados, consistentes na organización dunha cacería de touros e unha carreira de cabalos no Circo Flaminio. Foran instituídos en tempos da Monarquía na honra dos deuses do Inframundo. Como se chamaban estes xogos e que rei os instituíra?

III. O 26 deste mes, 284 anos despois, morría outro Emperador, famoso por non practicar a relixión que naqueles anos estaba a impoñerse en Roma, e que quixo restaurar os cultos antigos a nivel oficial. Morreu nunha campaña militar contra certo enemigo estranxeiro do este do Imperio. Con que nome coñecemos a este Emperador, a que relixión se opoñía e a que inimigo nos referimos?

ROMANAE QVAESTIONES VIII (MMXVII-MMXVIII)

O mes de maio é especial para o alumnado de 2º BAC: rematan as clases e, para os estudantes de Latín II, é a oportunidade final de sumar décimas á súa cualificación final. No seu caso, a puntuación das Romanae Quaestiones deste mes é dobre, xa que non poden aproveitar para este fin o mes de xuño.

Para eles e para todos, estas son as preguntas:

I. Todos os anos os romanos celebraban unhas festas relixiosas de carácter agrario na honra de certa deusa (un ano os días 17, 19 e 20, ó seguinte os días 27, 29 e 30 deste mes; e así sucesivamente). Os encargados dos ritos eran membros dunha fraternidade sacerdotal moi antiga e respetada. Os rituais duraban tres días: no primeiro, os sacerdotes reuníanse a primeira hora da mañá coa cabeza coroada de espigas; a seguir ían tomar un baño, do que saían a mediodía para celebrar un banquete no que degustaban as primicias das colleitas; o segundo día acudían a un bosque consagrado á deusa e sacrificaban dous leitóns e unha vaca, e máis tarde unha ovella; máis tarde, e logo doutros ritos, cantaban unha canción moi arcaica; o terceiro día repetíanse as cerimonias do primeiro. A que deusa estaban consagradas estas festas e como se chamaba a irmandade de sacerdotes que as conducía?

II. Cada 21 de maio, en Roma sacrificábase certo animal a un deus do inframundo, a quen se pedía protección fronte ás epidemias. De que deus se trata e que animal se lle ofrecía?

III. O 22 de abril, hai 1.681 anos morría na cidade de Nicomedia certo Emperador, decisivo na historia de Roma, que trasladara a capital do Imperio e publicara un famoso edicto autorizando o culto de certa relixión, ata daquela prohibida. Como se chamaba este gobernante e a que cidade trasladara a capital?

ROMANAE QVAESTIONES VII (MMXVII-MMXVIII)

Chega o mes de abril, e con el un novo trimestre; e con el, tres novas ocasións de incrementar o valor da cualificación para os alumnos de Latín dos diferentes niveis educativos do IES Fontexería (agás para os de 2º BAC, que só teñen dúas, como se explicará no mes seguintes.

Estas son as tres propostas deste mes:

I. Cada 23 de abril os romanos celebraban unha festa na honra de certo deus, a quen pedían que protexese os cultivos de certas plantas moi importantes para a súa economía (e disfrute da vida). A súa institución relacionábase coa lenda do mítico pai fundador da estirpe romana, que procedía de Troia: unha vez en Italia, tivo que enfrontarse a un inimigo local que gañara un aliado ofrecéndolle a metade do mosto que se conseguira na vindeira colleita; o heroe troiano fixo o mesmo co deus a que nos referimos, e debido a iso obtivo a victoria, pois o seu aliado, divino, era máis poderoso que o do seu rival, humano. Queremos saber de que deus se trataba, con que nome se coñecían estas festas, e tamén como se chamaban os tres protagonistas da lenda.

II. Outra festa agrícola era celebrada polos romanos cada 25 de abril na honra dunha divinidade menor, pero que protexía ós cereais contra certa plaga. Realizábase unha procesión ata un bosque dedicado á deidade, e pedíase que a plaga que ameazaba ós cereais pasase ás armas, e que así estas se enchesen de ferruxe. Como se chamaba a divinidade, a que plaga agrícola nos referimos e con que nome coñecemos estas festas tan pacifistas?

III. O 28 de abril, hai 1.986 anos, nacía un Emperador romano que foi un bo amigo dun dos seus antecesores: fora un gobernante odiado pola poboación e o exército, sobre todo nos seus derradeiros anos, nos que pesou sobre el a sospeita de ter provocado un gran incendio en Roma. Curiosamente, a muller deste último fora esposa anteriormente do protagonista desta quaestio, co cal estivo casada con dous Emperadores. De que tres persoas (dous homes e unha muller estamos a falar?

ROMANAE QVAESTIONES VI (MMXVII-MMXVIII)

Con marzo remata o segundo trimestre, así que tamén chega a derradeira ocasión para mellorar a nota de cadaquén, atopando as respostas correctas a estas preguntas:

I. Hai 1.838 anos, o 17 de marzo, morría un Emperador romano que pasou á historia como un gobernante sabio e culto, ata o punto de que é coñecido como “o Emperador filósofo”: mesmo escribiu un libro en grego no que se recollía unha escolma dos seus pensamentos. De que Emperador se trata, como se titula a obra mencionada e a que escola filosófica de pensamento pertencía?

II. Cada 17 de marzo os romanos celebraban unha festa na honra dun deus a quen se atribuía a protección sobre as colleitas, e que se identificaba tamén coa divindade grega vencellada ó viño e ó desenfreo. As anciás ían pola rúa vendendo pasteis e a xente comía ó aire libre, diante das súas casas; por outra banda, os rapaces que alcanzaban a maioría de idade celebrábano mediante unha cerimonia moi concreta. A que deus nos referimos, cal é a divinidade grega coa que se identificaba, como se chamaban estas festas e en que consistía a cerimonia mencionada?

III. O 19 de marzo, 238 anos antes da morte do Emperador citado na primeira quaestio, un importante orador e político romano tomaba o camiño do exilio. O motivo foron as accións legais que un tribuno da plebe emprendeu contra el por ter mandado executar cidadáns romanos sen concederlles o dereito de apelación á Asamblea Popular. De que orador e político estamos a falar, e como se chamaba o tribuno da plebe que actuou contra el?