martes, 17 de enero de 2017

Odisea 2017: Aberto o prazo de inscrición


Un ano máis, a Sociedad Española de Estudios Clásicos (SEEC), a través de diferentes seccións territoriais,  pón en marcha o concurso Odisea, co que se pretende, durante uns días, que a Grecia e Roma antigas sexan un pouco protagonistas da vida dos centros.

Desde os inicios do concurso, hai xa 12 anos, o alumnado de Latín, Grego e Cultura Clásica do IES Fontexería ten participado asiduamente.

Este curso, o período de inscrición leva aberto desde o 30 de novembro, e remata o 5 de febreiro (o concurso comeza o 6 de febreiro)

Como cada ano, o profesor responsable deste blog anima ós seus alumnos a se inscribir e participar neste concurso, que nos parece unha moi loable iniciativa, pola que felicitamos sinceramente ós seus promotores e organizadores, que cada ano fan un gran traballo.

O sitio web coas bases e o formulario para a inscrición estan aquí:

sábado, 7 de enero de 2017

Astérix. Les citations latines expliquées



Os seguidores da serie de banda deseñada Astérix agradecemos a publicación deste libro.

Nel recóllense as expresións latinas que, no seu idioma orixinal, aparecen nos diferentes volumes da serie.

Están ordenadas alfabeticamente, e para cada unha delas ofrécese a orixe e o significado, acompañados de comentarios que fan máis amena a aprendizaxe (iso si, cómpre coñecer algúns feitos da realidade cotiá francesa para comprender todas as referencias, pero nada hai no libro que non se poida atopar mediante unha sinxela busca na rede). Tamén se vai indicando en que volumes da serie aparecen as expresións.

En suma: unha lectura instrutiva e pracenteira a un tempo, de acordo co ideal que o poeta Horacio, co seu prodesse et delectare, proclamou hai máis de 2.000 anos.

ROMANAE QVAESTIONES IV (MMXVI-MMXVII)

Comeza un novo ano, o 2.700º desde a fundación da cidade á que tanto debemos.

O curso está a piques de proseguir, así que deixo xa aquí as preguntas mensuais mediante as que os alumnos de Latín do IES Fontexería poden sumar ata 1 punto á súa nota final do trimestre.

I. Cada 15 de xaneiro celebrábase en Roma unha festa relixiosa na honra dunha deusa relacionada coa maternidade (e das súas dúas irmás). A orixe da festividade remontábase a unha ocasión lendaria, na que as nais romanas se negaran a ter máis fillos en protesta pola derrogación do privilexio de ir en carro. O Senado aceptou levantar a prohibición, e as nais fixeron construír un templo dedicado á devandita deusa, e instituíron a celebración. Queremos saber o nome da deusa e das festas na súa honra.



II. O 16 de xaneiro de hai 2.007 anos reinaugurábase en Roma un templo que fora mandado construír inicialmente 377 anos antes para conmemorar o remate dos enfrontamentos entre dúas clases sociais en Roma. Como se chamaba o templo, quen o construíu inicialmente e quen o reinaugurou?




III. Hai 2.055 anos, o 17 de xaneiro, casaban en Roma dous persoeiros que marcarían a evolución do réxime político romano nos anos futuros. Tanto o home como a muller protagonistas deste casorio divorciáranse previamente dos seus cónxuxes. Cada un deles traía fillos dos matrimonios anteriores: disque el se divorciou o mesmo día que a súa anterior esposa daba á luz á súa única filla; pola súa parte, a muller tiña dous fillos do seu home anterior, e un deles estaba chamado a chegar ó máis alto do poder romano. Hai que averiguar o nome dos dous novos esposos, os dos cónxuxes anteriores, e tamén os dos tres fillos (a filla del e os dous fillos varóns dela).

jueves, 1 de diciembre de 2016

ROMANAE QVAESTIONES III (MMXVI-MMXVII)



Antes ca nada, unha desculpa. Segundo comunicaron todos os alumnos que buscaron as respostas ás quaestiones do mes pasado, a primeira delas foi imposible de atopar. E, efectivamente, a pregunta estaba mal formulada: a festa en cuestión era na honra de Cibeles, pero tiña lugar do 12 ao 19 de abril (e non de novembro). Perdón polas dores de cabeza causadas e, en compensación, a quen entregou as outras dúas respostas contaralle coma se fosen tres.

Dito o cal, velaquí as preguntas do mes de decembro, que é máis curto que os outros. Así que, bulan vostedes!


I. O 15 de decembro de hai 1.980 anos nacía o que máis tarde sería un dos Emperadores romanos de máis sona, pois pasou á posteridade como un exemplo de mal goberno e mesmo depravación. Non é nada estrano, xa que mandou matar á súa nai, as súas dúas esposas, o seu medio irmán e o seu antigo profesor, entre outros. Cal é o nome deste persoeiro e o dos asasinados que se mencionan?




II. Cada 17 de decembro comezaban en Roma unhas festas na honra de certo deus. En primeiro lugar liberábase á súa estatua da cinta de la que o rodeaba o resto do ano para impedirlle abandonar a cidade. A partir dese momento, a ledicia era xeral: non había actividade política nin xudicial, había vacacións escolares e sorteos de lotería; tamén se ofrecían banquetes públicos e a xente intercambiaba agasallos. Con que nome se coñecían estas festas e na honra de que deus se celebraban?



III. 32 anos despois do nacemento citado na primeira quaestio, morría en Roma un Emperador que durara moi pouco tempo no cargo. E non morreu de calquera maneira: foi capturado, arrastrado polas rúas de Roma, asasinado a golpes e guindado ó Tíber. Quen foi este Emperador e quen foi o seu sucesor?

miércoles, 2 de noviembre de 2016

ROMANAE QVAESTIONES II (MMXVI-MMXVII)

Coa fin do mes de outubro rematou tamén a primeira oportunidade para sumar 0,33 puntos máis á nota final do trimestre; e esa oportunidade aproveitárona Ana, Lucía e Camino (4º ESO), e máis María, Isaac e Sara (2º BAC).

Novembro é outra ocasión, para eles e para todos, de seguir sumando. Velaquí as preguntas deste mes:



I. Cada 19 de novembro celebrábase en Roma un ritual relixioso que consistía en ofrecer un banquete a unha deusa: preparábase o seu templo para a ocasión, dispoñendo un comedor, sacrificábase unha víctima animal e os asistentes compartían, simbolicamente, a carne coa divinidade. Este tipo de festas tamén se ofrecían de cando en vez a outros deuses, e en latín existía un nome común para todas elas. Cal era ese nome e quen era a deusa honrada neste día concreto?

 

II. Hai 1.954 anos morría en Roma un poeta romano por causa dunha enfermidade que lle afectaba ó estómago. Non conservamos moitas composicións súas, pero todas elas levan un título conxunto que alude á intención crítica con que foron compostas. Quen e o poeta e cal é o título do libro de poemas que temos del?

 


III. Hai 2.060 anos constituíase en Roma unha asociación entre tres homes que concentraban nas súas mans o poder real na antiga Roma. Unha das súas primeiras medidas foi elaborar unha lista de proscripción: os que aparecían nela eran declarados inimigos políticos, o que, na práctica, resultaba ser unha condea a morte. Víctima desta táctica foi, entre outros, un importante orador e político que levaba moitos anos sendo un forte opositor a un dos membros desta coalición. Con que nome coñecemos a esta, que tres homes a formaban, e que orador perdeu a vida a mans súas?

domingo, 2 de octubre de 2016

Unha novela: "Aníbal", de Gisbert Haefs

Como calquera iniciado na Historia de Roma sabe, Cartago perdeu tres guerras contra Roma (as Guerras Púnicas).

Debido a este feito, a única versión do que aconteceu coa que contamos é a dos historiadores romanos. Como é de esperar, todos presentan os feitos dun xeito favorable á súa patria, pois sabido é que a Historia a escriben os vencedores.


Pois ben: en Aníbal, o novelista alemán Gisbert Haefs compón unha ficción histórica que presenta os conflitos desde o punto de vista cartaxinés. Ademais do gran xeneral que a piques estivo de derrotar a Roma, aparecen nesta novela máis personaxes, os máis deles históricos; pero entre os ficticios destaca Antígono, un banqueiro medio grego e medio púnico que desde moi novo foi un bo amigo da familia Barca, que deu militares de gran valía ó Estado cartaxinés. De feito, Haefs fai que o seu relato estea escrito polo propio Antígono.

O estilo narrativo de Haefs é o característico da novela histórica: respecta o que nos contan as fontes históricas, os acontecementos vanse sucedendo a bo ritmo, e deixa espazo para o retrato psicolóxico dos personaxes máis importantes, aínda que, ás veces, lles atribúe reflexións que parecen máis propias da nosa mentalidade contemporánea.

En suma: unha novela interesante, sobre todo para aqueles a quen lles atraia a figura dun dos maiores militares da Historia.




ROMANAE QVAESTIONES I (MMXVI-MMXVII)

Xa está aquí o mes de outubro, e con el chega, para os alumnos, a primeira oportunidade de aumentar a nota final do trimestre ata en 1 punto.

Como xa saben os que coñecen este blog, para conseguir ese obxectivo cómpre responder correctamente ás tres preguntas que se publicarán cada mes. As respostas pódense atopar mediante unha paciente investigación a través da rede.

Así que, sen máis, aquí están as primeiras Romanae Quaestiones do curso 2016-17:


 
I. Vetus novum vinum bibo, veteri novo morbo medeor. Os romanos pronunciaban esta fórmula cando participaban en certa celebración relixiosa na honra dunha deusa que patrocinaba as viñas: misturábase viño vello con novo e recitábase a frase antes mencionada. A que deusa nos referimos e que quere dicir a fórmula?







II. Hai 1.962 anos morría un Emperador moi famoso por certas dificultades que tiña ó falar, que gustaba moito de certa delicia gastronómica e que, segundo os rumores, aproveitou a súa esposa para envenenalo. Que Emperador é e cal era o prato que tanto lle gustaba?




III. E unha sinxela para rematar: cada 13 de outubro, os romanos botaban flores ás fontes e adornaban con guirnaldas as bocas dos pozos. Con que nome se coñecía esa festa?