miércoles, 1 de noviembre de 2017

ROMANAE QVAESTIONES II (MMXVII-MMXVIII)

O mes de novembro trae a segunda oportunidade para os meus alumnos de Latín de incrementar a súa cualificación final de trimestre.

Esperamos que as preguntas do mes pasado non causasen demasiadas dificultades, e o mesmo dicimos das que presentamos a seguir:





I. Hai 2.025 anos, o 27 de novembro, morría un poeta que está considerado entre os mellores da literatura romana. Escribíu varias coleccións de poemas (un deles, sobre a felicidade da vida retirada, moi imitado en épocas posteriores) e mesmo unha longa composición sobre o mellor xeito de escribir obras literarias. De quen se trata?




II. 403 anos despois, o mesmo día, producíase outra morte, esta vez dun político. Era un asesor dun dos dous Emperadores irmáns que naquela época compartían o goberno do Imperio Romano. Foi asasinado, logo de perder unha batalla, por orde do principal conselleiro do outro Emperador. Queremos saber o nome dos dous Emperadores e dos dous asesores (o asasino e o asasinado)




III. E 55 anos máis tarde, tamén o 27 de novembro, morría unha muller, irmá dos dous Emperadores citados na quaestio anterior, e que fora esposa dun rei xermano e doutro Emperador romano. Como se chamaba esta muller, o seu pai e os seus dous esposos?

domingo, 1 de octubre de 2017

ROMANAE QVAESTIONES I (MMXVII-MMXVIII)

Coa chegada do mes de outubro aparecen de novo neste blog as ocasións mensuais para que os alumnos das materias de Latín do IES Fontexería poidan aumentar ata nun punto a súa nota de cada trimestre.

Para iso cómpre atopar as respostas ás tres preguntas que a principios de cada mes aparecerán neste blog (xa que logo, cada resposta acertada vale 0,11 puntos).

E velaquí as quaestiones correspondentes a este mes:



I. O 15 de outubro, hai 2.087 anos, nacía certo poeta romano, moi louvado na súa época e mesmo ata a nosa, autor de tres libros fundamentais na Literatura Occidental. A que poeta nos referimos e cales son os títulos das súas tres obras principais?







II. Probablemente (a data non é segura) o mesmo día, 15 anos antes, morría outro poeta, que compartía co anterior a pertenza a certa escola filosófica da Antigüidade, caracterizada pola busca da felicidade a base de diminuír as nosas necesidades o máximo posible. Trátase de averiguar o nome do poeta, o título da súa única obra, e tamén o da escola filosófica mencionada.






III. Na mesma data, o 15 de outubro, os romanos celebraban cada ano unhas festividades, disque con motivo da liberación do outeiro máis sagrado de Roma con ocasión dunha guerra contra os galos. Nestas festas producíanse carreiras de carros e loitas de gladiadores, todas elas ofrecidas a certo deus. Como se chamaban en latín estes xogos e a que deus honraban?

viernes, 29 de septiembre de 2017

Carmen: "Non paga a pena latar"

O curso pasado, contra o final, o alumnado de Latín I (1º BAC), xunto co seu profesor, preparou unha versión da canción "Non todo é o que parece", de Aerolíneas Federales,co obxecto de demostrar que as declinacións latinas se poden aprender dun xeito divertido. E velaquí o resultado. Graciñas a todos os que participaron, e tamén ós autores da canción, que nos deron permiso para gravala e difundila.

domingo, 24 de septiembre de 2017

Initium Cursus MMXVII-MMXVIII

Un novo curso comeza e aquí seguimos, intentando complementar desde este blog a nosa actividade docente, ó tempo que lle damos difusión.

Como cada ano, ademais das sesións presenciais, contamos cun espazo para as materias do noso Departamento na Aula Virtual do IES Fontexería. Por outra banda, seguiremos publicando cada mes as Romanae Quaestiones (que dan opción de aumentar ata nun punto a nota final de cada trimestre). Tamén, en fin, aproveitamos esta fiestra á rede para comentar algunhas publicacións ou sitios web que nos parecen interesantes para o alumnado da materia de Latín (4º ESO e máis 1º e 2º BAC), e mesmo para o público en xeral.

Para arrancar as actividades deste curso, deixo aquí unha presentación, elaborada baixo a plataforma Prezi, e coa intención de chamar a atención da importancia da lingua latina e da cultura de Roma na conformación da Cultura Occidental: o latín está moito máis presente en nós do que parece a primeira vista:






LATINA LINGVA VIVIT! ROMA VIVIT!

lunes, 12 de junio de 2017

ROMANAE QVAESTIONES IX (MMXVI-MMXVII)

Con xuño chega xa a derradeira oportunidade do curso para aumentar a nota final do trimestre da materia de Latín (en 4º ESO e en 1º BAC, pois 2º BAC rematou xa a súa andaina).

Para iso, como cada mes, cómpre averiguar a resposta ás seguintes preguntas (por certo, pido desculpas por estarmos xa a día 12 e non penduralas antes):




O 13 de xuño, hai 1.964 anos, nacía un rapaz que co tempo sería un importante militar romano, encargado de consolidar a conquista dun territorio que levaba xa algunhas décadas sendo obxectivo de Roma. Coñecemos a súa vida sobre todo pola biografía que escribíu o seu xenro, e que conservamos. Como se chamaban sogro e xenro, e de que territorio falamos?



 

O mesmo día, 293 anos despois, un Emperador promulgaba un decreto que autorizaba o culto de certa relixión, ata daquela perseguida. Como se chamaba ese Emperador e con que nome coñecemos ese decreto?





Cada 13 de xuño comezaban en Roma unhas festas relixiosas que duraban ata o día 15. Durante elas uns frautistas, co rostro cuberto con máscaras, percorrían Roma no medio de orxías e borracheiras. Como se chamaban estas festas e na honra de que deusa se celebraban?

miércoles, 3 de mayo de 2017

Prezi: O exército romano

Aínda que falar de guerra e conquista non resulta agradable, o certo é que o exército romano xogou un papel decisivo na creación do Imperio, e tamén foi un axente importante do que chamamos "romanización".

Concibimos a seguinte presentación, creada en Prezi, como un medio de achegarse á estrutura, funcionamento e evolución do exército romano ó longo de toda a Historia de Roma.

Esperamos que vos guste e vos sexa útil.


ROMANAE QVAESTIONES VIII (MMXVI-MMXVII)

O pasado mes de abril foron sete as persoas que sumaron 0,33 puntos á súa nota final do trimestre, respondendo correctamente ás Romanae Quaestiones: Paula F., Camino, Paula I. (4º ESO) e María, Allende, Isaac e Sara R. (2º BAC).

Co mes de maio chega unha nova ocasión, que será a derradeira para o alumnado de 2º BAC (por esta razón, a puntuación para eles será dobre).

Velaquí as preguntas deste mes:



I. Cada 14 de maio os romanos guindaban dunha ponte ó río Tíber uns maniquís feitos de xuncos, que eran conducidos nunha procesión presidida por varios sacerdotes e sacerdotisas. Con que nome se coñecía ós maniquís, desde que ponte eran guindados e que sacerdotes acompañaban a procesión?



II. O 15 de maio de hai 2.512 anos inaugurouse en Roma un templo, preto do Circo Máximo, no outeiro do Aventino, aínda que houbo polémica arredor deste feito: os dous cónsules do ano en curso aspiraban a ter o honor de presidir a cerimonia, así que o Senado pedíu á Asamblea Popular que decidise quen o faría; esta desginou a un plebeio, polo cal a nobreza patricia (por aquel entón a única autorizada a aspirar ó cargo de cónsul) quedou moi contrariada. De que templo se trata e a que deus estaba dedicado?


III. O mesmo día, 583 anos despois do feito aludido na quaestio anterior, recuperaba o trono certo Emperador (morrería só 4 anos máis tarde) mediante a axuda do mesmo xeneral que anos antes, segundo parece, participara na conspiración que o destronara. De que Emperador e xeneral estamos a falar?

martes, 25 de abril de 2017

"SPQR", de Mary Beard


Segundo di ela mesma, este libro é o resultado dos coñecementos adquiridos, con paixón, pola autora ó longo de toda unha vida de investigación e estudo dos antigos romanos.

Que esta afirmación é certa nótase na capacidade de concisión que demostra á hora de pasar revista a case 1.000 anos de historia, deténdose con agudeza e humor en todos os problemas historiográficos que afectan ó noso coñecemento da antiga Roma.

Trátase dun libro moi ameno e que condensa, sen abrumar, unha gran cantidade de información. Non son escasos méritos. Iso si, disfrutarano máis aqueles que teñan xa certas nocións previas sobre a historia de Roma.

Un pracer, en todo caso.

domingo, 2 de abril de 2017

Video: Viri et Mulieres Historiae Romanae (I)

Desde hai unhas semanas, o alumnado de Latín de 4º ESO está a traballar sobre algúns  persoeiros de ambos sexos que tiveron o seu protagonismo na Historia de Roma.

As sesións celebráronse na nosa aula habitual e tamén na Biblioteca do Centro. Logo de buscar información a través de medios dixitais e "analóxicos" (as tradicionais enciclopedias e libros temáticos), elaboraron un guión sobre o seu persoeiro, de xeito case telegráfico, e gravaron en video o resultado do seu traballo. Por razóns de espazo, publicaremos catro videos, a razón de cinco persoeiros cada un.

Velaquí o primeiro, protagonizado por Octavio, Paula F., Andrea, Paula I. e Águeda:


ROMANAE QVAESTIONES VII (MMXVI-MMXVII)

Remata xa o segundo trimestre, e durante o mes de marzo aproveitaron a súa ocasión de incrementar a súa nota final varias persoas: Ana, Paula F., Camino e  Paula I. (4º ESO), e máis María, Gabriel, Isaac e Sara (2º BAC).

Co mes de abril comeza o trimestre co que acabará o curso, e chega unha nova oportunidade de sumar décimas ás cualificacións.

Velaquí as Romanae Quaestiones para este mes: 

I. O 14 de abril de hai 2.060 anos tiña lugar unha batalla na que se enfrontaron as tropas de dous persoeiros que chegarían a dominar por completo a política romana nos anos vindeiros, pero que neses momentos eran inimigos. A victoria decantouse polo máis novo, aínda que dous dos seus partidarios, cónsules ademais, morreron no combate. Como se chamaban os dous rivais e os cónsules mortos?



II. Cada 15 de abril os romanos celebraban unhas festas cun orixe que remontaba, segundo a lenda, ó segundo rei de Roma: durante unha época de esterilidade dos animais, o rei soñou que podería acabar con ela sacrificando dous animais concretos, pero matando unha soa víctima; non sabendo o rei como facer, certa ninfa díxolle que sacrificase a unha femia preñada. Como se chamaban as festas, o rei, a ninfa, e que femia de animal se sacrificaba?



III. Cada 21 de abril, os pastores de Roma celebran unha festa na honra da súa deusa protectora. Limpaban os cortellos, encendían lumes distribuídos en tres ringleiras e saltaban por riba deles. Como se chamaba a deusa e con que nome coñecemos estas festividades?

miércoles, 1 de marzo de 2017

ROMANAE QVAESTIONES VI (MMXVI-MMXVII)

Co mes de marzo chega a derradeira oportunidade do trimestre para engadir ata 0,33 puntos á nota final.

O mes anterior tomaron boa nota disto Ana B., Paula I. (4º ESO) e máis María, Gabriel, Isaac e Sara R. (2º BAC).

Sen máis, aquí están as Romanae Quaestiones deste mes, que de seguro serán máis doadas para aqueles que participaron no recente Concurso Odisea:

I. O 16 de marzo de hai 1.980 anos falecía un dos primeiros Emperadores romanos, oficialmente de morte natural, aínda que na época había rumores de que o seu sucesor tivera algo que ver nela. Non fora un gobernante moi querido en Roma: disque a xente, ó saber a nova, se botou a rúa para celebralo, pronunciando unha frase que vencellaba a este Emperador co río que pasa por Roma. De que Emperador falamos, quen foi o seu sucesor e que berraron (en latín) os habitantes de Roma?


 
II. Xusto 418 anos despois da morte citada na quaestio anterior, falecía tamén outro Emperador, neste caso asasinado. Os autores da morte foron os criados dun xeneral que morrera a mans deste gobernante o ano anterior. O devandito militar vencera a un importante inimigo do Imperio, e exercía unha gran influencia no goberno a través da nai do Emperador. Queremos saber o nome do Emperador, o da súa nai, o do xeneral e o do inimigo vencido.




III. Para rematar, o 17 de marzo, 82 anos antes da morte do Emperador mencionado na primeira pregunta, producíase en Hispania unha importante batalla. Nela un victorioso xeneral derrotou ós fillos de quen fora inimigo seu nunha guerra civil, co cal consolidou definitivamente a súa posición dominante na política romana. De que xeneral falamos, como seu chamaba o seu inimigo e con que nome coñecemos esta batalla?

jueves, 16 de febrero de 2017

Odisea 2017: Desenlace do desempate


Onte acollemos no noso Centro unha sección do desempate da fase galega do Concurso Odisea 2017. Como xa comentaramos, para ela clasificárase un grupo do noso IES: Vagalume, integrado por Noemí, Marta e Adrián, de 1º BAC.

Despois de tres horas de intensa concentración e insistente busca, Vagalume obtivo o quinto posto. Mirando de xeito global a clasificación do concurso, un quinto posto entre máis de 300 participantes está moi ben. Parabéns a eito para estas dúas rapazas e este rapaz!

Parabéns tamén para o grupo Catilina, a quen tivemos o gusto de acoller (xunto co seu profesor, Raúl Gómez Pato), que obtiveron o 3º posto.

Parabéns, desde logo, para o grupo gañador: Invicti, do IES Lama das Quendas, de Chantada. E tamén para Os Espartanos, do IES Marco do Camballón, de Vila de Cruces, que quedou en segundo lugar.

E, un ano máis, o noso sincero e sentido agradecemento e parabéns para a organización deste concurso, que leva desde o ano 2006 facendo máis interesante cada curso para aqueles, alumnos e profesores, que nos dedicamos a ensinar e aprender a enorme riqueza da Antigüidade Clásica.

martes, 14 de febrero de 2017

Clasificación para o desempate do Concurso Odisea 2017

Rematou xa o Concurso Odisea 2017, e un dos grupos participantes no nome do noso centro clasificouse para a fase de desempate.

Trátase do grupo VAGALUME, formado por Noemí, Marta e Adrián, de 1º BAC.




De acordo coas indicacións da organización (a quen sempre hai que agradecer o gran labor realizado) noso centro será unha das sedes do desempate. Nel mañá recibiremos, a partir das 17 h, ó grupo Catilina, do IES de Valga, acompañado do seu profesor Raúl Gómez Pato.

Quero agradecer desde aquí o traballo realizado polos grupos do IES Fontexería inscritos no concurso, sobre todo os que continuaron pelexando ata o derradeiro día por conseguir a máxima puntuación.

Agora toca desexar a mellor das sortes para Noemí, Marta e Adrián.

O resultado provisional do desempate coñecerase mañá, a partir das 20 h., neste enderezo web:

domingo, 5 de febrero de 2017

Comezo do concurso Odisea 2017


Dentro dunhas poucas horas, ás 9:30 de mañá luns, comeza unha nova edición do Concurso Odisea, organizado pola Sociedad Española de Estudios Clásicos, a quen queremos agradecer, un ano máis, o mantemento desta iniciativa, que fai moito por facer visibles as materias relacionadas coa Antigüidade Clásica.

Por parte do IES Fontexería, incscribíronse nesta edición do concurso un total de nove grupos, que implican a 25 alumnos:

     - HOOLIGANS: Ana F. & Recesvinto (4º ESO)
     - TAM: Águeda, Octavio & Manuel (4º ESO)
     - VOCES BRANCAS: Ana B., Lucía & Lucas (4º ESO)
     - P DE PIJAS: Paula F. & Paula I. (4º ESO)
     - ZOVIRAX: Sira, Victoria & Irene (4º ESO)
     - PROMETEO LIBERADO: Miguel, Lorena & Uxía (1º BAC)
     - FIMOSVS: Xaquín, Ismael & Brais (1º BAC)
     - VAGALUME: Noemí, Marta & Adrián (1º BAC)
     - MISCELÁNEOS: María, David & Allende (1º BAC)

A todos eles, moita sorte, e que Minerva vos bote un cable (ou máis).

A ligazón para acceder ao concurso queda aquí:

jueves, 2 de febrero de 2017

ROMANAE QVAESTIONES V (MMXVI-MMXVII)



Co final do mes de xaneiro rematou tamén a primeira oportunidade do trimestre para que os alumnos de Latín do IES Fontexería sumasen 0,33 puntos á súa nota final. Esta ocasión foi aproveitada por Ana, Paula F., Camino, Paula I. (4º ESO), e máis por Isaac e Sara (2º BAC).

Para eles, e para todos os demais, aquí están as quaestiones do mes de febreiro.

 
I. O 21 de febreiro de hai 2.014 anos morría o neto dun Emperador, a quen o seu avó nomeara sucesor tras a morte do pai do rapaz (que non era fillo do gobernante). A causa do pasamento foron as feridas que o protagonista da nosa quaestio recibira no asedio dunha cidade oriental. Queremos o nome do rapaz, o do seu pai, o do avó, e tamén o da cidade.



II. Cada 23 de febreiro os romanos celebraban unhas festas relixiosas na honra dun deus moi importante para as propiedades agrícolas. Grupos de veciños reuníanse para adornar con flores certas pedras, que logo eran rociadas co sangue dun año ou un porco previamente sacrificado. Con que nome se coñecían estas festas e a que deus estaban consagradas?

III. O 24 de febreiro, 297 anos despois da morte aludida na primeira quaestio, un Emperador promulgaba un edicto que cambiaba a situación relixiosa dos súbditos do Imperio: a partir de entón, só se podía practicar publicamente unha relixión. Cal era ese culto e quen foi o Emperador responsable da medida?