ROMANAE QVAESTIONES VIII (MMXI-MMXII)

A maio chegamos, aínda que de momento parece novembro. Disque o tempo frío e atristurado favorece a concentración, así que imos ver que tal se vos dan as quaestiones deste mes. As de abril funcionaron ben para Leticia (4º ESO), Mariña, Bea, Paula, Maruxa e María (todas elas de 2º BAC), que aumentaron xa nun chisco a súa nota final de trimestre: 0,33 no caso de 4º ESO, e 0,5 no de 2º BAC, xa que elas rematan o seu curso neste mes de maio.

Velaí van:

I. O primeiro día do mes de hai 1.604 anos morría o primeiro Emperador Romano de Oriente tras a división definitiva do Imperio. Parece ser que non tiña un carácter forte, e que se deixaba aconsellar en case todo por dous ministros e a súa esposa (cuxo nome significa, en grego, "a que pensa ben"). De que Emperador estamos a falar e como se chamaba a súa muller?

II. Todos os anos, tamén o primeiro de maio, Roma celebraba unha festa na honra de dous deuses, considerados os gardiáns das murallas de Roma. De que deuses falamos?

III. Nos primeiros tempos de Roma, hai 2.507 anos, un 15 de maio, íase consagrar (isto é, inaugurar) un templo dedicado a certo deus que, entre outras cousas, favorece o comercio. Houbo moita polémica porque, en principio, esa honra correspondía ós dous cónsules en exercicio, pero o Senado decidíu encomendar na Asamblea Popular a designación do encargado, e esta elixíu a un plebeio, cousa que molestou moito ós patricios. Deste entón, e dado que co tempo o outeiro no que se atopaba o templo estivo principalmente poboado por plebeios -maioritariamente dedicados a actividades comerciais-, foi esa clase social a que venerou especialmente ó deus. De que deus se trata e en que outeiro estivo o seu templo?

Pompeia

Desde que foi redescuberta, alá polo século XVIII, Pompeia non ten deixado de aportarnos un eito de información sobre a vida dos antigos romanos.

Neste libro, publicado en españa por Aguilar, Alex Butterworth e Ray Laurence achégannos á realidade pompeiana a través dunha interpretación moi viva do xacemento, poñendo nome, apelidos e actividades a moitas persoas que viviron nesa cidade soterrada por unha erupción do Vesubio o 25 de agosto do ano 79 d.C.

ROMANAE QVAESTIONES VII (MMXI-MMXII)

Encaramos xa o trimestre final do curso, e con el un novo trío de oportunidades para que os alumnos de Latín de 4º ESO, 1º BAC e 2º BAC poidan engadir ata 1 punto á súa nota final. Para iso, unha vez máis, cada mes haberá que solucionar uns enigmas que se presentarán neste blog.

Velaí van os correspondentes a este mes de abril, no que, no seu día 21, Roma cumprirá 2.765 anos.

I. A véspera das Nonas de Abril (ou sexa, o cuarto día do mes), os romanos comezaban a celebración dunhas festas na honra de certa deusa. Esta divinidade, de orixe estranxeira e que empezou a ser venerada en Roma a raíz dun conflicto bélico moi perigoso para a cidade, tiña uns sacerdotes que eran coñecidos cun nome que coincidía co xentilicio dos habitantes dun territorio conquistado por un gran xeneral, e que debían ser castrados para servir á deusa. Durante estas festas, a súa imaxe era conducida en procesión polas rúas, e tamén se celebraban banquetes ós que patricios e plebeios se invitaban reciprocamente. Con todas estas pistas, será doado averiguar o nome da deusa, o das festas, e o dos sacerdotes.

II. O día 8 de abril de hai 2.064 anos o máis grande orador romano pronunciou un discurso en defensa dun asasino. O asasinado tiña tamén que ver co orador, xa que aquel fora parte activa, 6 anos antes, nun proceso xudicial que rematou co seu exilio. Queremos o nome do orador, o do defendido, o do asasinado, e tamén o título do discurso.

III. O mesmo día, 8 de abril, pero 94 anos máis tarde, nacía nunha importante cidade do norte de África un individuo que, ós seus 47 anos, chegaría a ser Emperador. Como se chamaba e en que cidade nacíu?

Nuntiationes ad Secundum Cursum Baccalaureatus: Qualificationes

Tal como hemos quedado, aquí tenéis las calificaciones. Para que no os confundáis, las siglas de la tabla quieren dicir lo siguiente:

N. E. H.: Nota del Examen de Hoy.

N. M. E.: Nota Media de los Exámenes (teniendo en cuenta que el teórico vale un 30%, el práctico un 70%, y los dos en conjunto un 60%).

N. M. J.: Nota Media de los eJercicios (para este trimestre: los Cuestionarios del Aula Virtual correspondientes a las Unidades 5 a 8, el trabajo sobre Golfus de Roma, y los ejercicios sobre los géneros literarios de la Historiografía y la Oratoria). Este apartado tiene un valor del 25% de la nota.

N. A.: Nota de Actitud. Vale un 15%

R. Q.: Romanae Quaestiones (las preguntas mensuales -de respuesta voluntaria- que aparecen en este blog: hasta 1 punto)

N. F. T. D. S. T.: Nota Final del Trimestre Después de Sumar Todo

Espero que haya quedado claro, pero cualquier duda que tengáis podéis plantearla el lunes, cuando revisemos el examen que hemos hecho hoy.

ROMANAE QVAESTIONES VI (MMXI-MMXII)

Entramos no que durante moitos anos foi o primeiro mes do calendario romano, e deixamos atrás febreiro, que outorgou 0,33 puntos á nota final do trimestre de Mariña, Beatriz, Maruxa e Paula (todas elas de 2º BAC), e 0,22 á de Leticia (4º ESO). Para elas, e para todos os demais alumnos de Latín do IES Fontexería, velaquí unha nova oportunidade:

I. O primeiro día deste mes de hai 2.098 anos, un xeneral romano -que logo foi dictador, fixo moitos cambios na lexislación romana e rematou deixando o poder- saqueaba certa cidade grega, de gran importancia, aínda que xa deixara atrás os seus mellores días. Para rendela tivo que asediala durante varios meses e, logo da súa conquista, entregouna ós seus soldados para que a saqueasen. Quen foi este xeneral e de que cidade se trata?

II. O mesmo día, 1 de marzo, pero de todos os anos, celebrábase en Roma unha curiosa procesión: sacábanse á rúa 12 escudos sagrados, que estaban confiados á custodia dun colexio sacerdotal. Esta festa conmemoraba o agasallo que, en tempos moi antigos, certo deus fixera a certo rei romano. Que nome recibían en latín eses escudos, de que deus e rei estamos a falar, e cal era o nome do colexio de sacerdotes mencionado?

III. Para rematar, 247 anos máis tarde da toma da cidade citada na primeira pregunta, morría en Roma, un 7 de marzo, un Emperador, considerado un dos mellores da Historia de Roma, xa que durante o seus anos de goberno, segundo parece, non mandou executar a ninguén, e foi moi querido polo pobo. De que Emperador se trata, de que morreu, e en que parte de Roma está ubicado o templo que leva o seu nome, compartido co da súa esposa?

Roma cotidie

A este libro pásalle o mesmo que á Antiga Roma: non deixa de perder actualidade porque cada vez que nos achegamos a ela atopamos algo que segue a ser moi semellante hoxendía.

Publicado por primeira vez en EE.UU. en 1903, foi reeditado moitas veces, e desde 2010 (non era sen tempo) dispoñemos dunha traducción ó castelán.

Hai moitos libros sobre a vida cotiá dos antigos romanos, e bastantes deles son máis atractivos visualmente que estes, por estaren ilustrados con abundancia e calidade. Pero se o que queremos é atopar unha descrición concisa e clara das actividades diarias dos antigos romanos, este é o libro ó que debemos acudir: a familia, o matrimonio, a educación, a escravitude, a clientela, a casa e o seu mobiliario, a imaxe persoal, as comidas, as diversións, as viaxes, os libros, os medios de vida, os costumes funerarios e a relixión. E remata cun índice temático para poder consultar rapidamente o eido da vida cotiá que queiramos.

Imprescindible

ROMANAE QVAESTIONES V (MMXI-MMXII)

Pechamos Xaneiro, que é a porta do ano, e pasamos a Febreiro. No mes anterior houbo 5 persoas que conseguiron sumar 0,33 puntos á súa nota final de trimestre. Elas foron Mariña (2º BAC), María (2º BAC), Maruxa (2º BAC), Paula (2º BAC), Bea (2º BAC) e María José (1º BAC). Para elas, e para todos os demais, este mes hai unha nova oportunidade, e para aproveitala hai que respostar correctamente a estas tres QVAESTIONES:

I. O día 4 deste mes, hai 1.801 anos, morría en certa cidade do norte de Britania (que aproximadamente 600 anos máis tarde se convertería en importante centro cultural dun Imperio europeo de curta vixencia) un Emperador romano. Disque no seu leito de morte chamou onda el ós seus dous fillos e herdeiros e deulles o consello de que, á hora de gobernar (debían facelo xuntos), mantivesen contento ó exército e non se coidasen de nada máis. Queremos saber quen era o Emperador, os seus dous fillos, e os nomes antigo e actual da cidade na que morreu.

II. Un 12 de febreiro, 170 anos antes do acontecemento da pregunta anterior, nacía un rapaz. Era fillo dun Emperador e, no mesmo momento da súa chegada ó mundo, foi proclamado herdeiro e, polo tanto, futuro Emperador. Con todo, a súa nai caíu en desgracia e foi condenada a morte. O seu pai, aínda Emperador, volveu casar, desta volta cunha muller que xa tiña un fillo dun matrimonio anterior. Este segundo rapaz foi adoptado, e á morte do seu padrastro herdou o trono. Pouco despois, a súa nai conspirou para asasinar ó seu medio irmán, cousa que conseguíu. Quen eran os dous rapaces, o Emperador e as dúas nais?

III. Cada 23 de febreiro, todos os anos, celebrábanse en Roma unhas festas na honra de certo deus. A celebración consistía en adornar con guirnaldas de flores os marcos ou límites das diferentes propiedades, e tamén en mollalos con sangue dun año ou dun leitón. De que deus se trataba e que se lle pedía con estas ofrendas?